Istoty ludzkie są najwyższymi formami życia. Przynajmniej taki punkt widzenia dominuje w umyśle człowieka, a zwłaszcza w świadomości stosunkowo młodej i niedoświadczonej istoty. Biorąc pod uwage cały dorobek technologiczny, intelektualny ludzkości, czy broń, którą dysponujemy, każdy może powiedzieć, że to prawda - jesteśmy naprawdę wyjątkowymi i rozumnymi bytami. Jednak, skoro jesteśmy tak rozwinięci dlaczego pojawia się coraz więcej artykułów i programów z udziałem naukowców i ekspertów udowodniających, że stan Ziemi (tak przy okazji, planety na której egzystujemy jako gatunek już wiele tysiące lat) zasadniczo degraduje na coraz bardziej gigantyczną skalę?
Jak wasze Ego człowieka, homo sapiens XIX wieku reaguje na te wiadomości? Zaprzeczeniem? Agresywnie? Obojętnie?
Pogłębiając się w ideę "sztuki dla sztuki", o której wspominałam po raz pierwszy we wpisie na bloga o praktyczności, eksperymentalnych tkaninach oraz potrzebie eksperymentalnego podejścia w ogóle, niespodziewanie natknąłam się na wywiad z interdyscyplinarną artystką i badaczem pochodzenia tureckiego Pinar Yoldas.
Okazało się, że jest ona bardzo interesującą osobowością i twórcą. Na początek chciałbym przedstawić krótko kilka jej osiągnięć zarówno w nauce, jak i sztuce:
- doktorat z Sztuk Mediów i Nauk (Duke University w USA)
- dyplom magistra z Sztuk Pieknych (University of California w Los Angeles)
- d. magistra z Nauk oraz Technologii Informacyjnych (Istanbul Technical University)
- d, magistra z Sztuk i Projektowania Komunikacji Wizualnej (Istanbul Bilgi University)
- w 2015 otrzymała stypendium Guggenheima ze Sztuk Pięknych
- jej indywidualne wystawy odbywały się m. in. w Rödasten Konsthall w Göteborgu i Schering Stiftung w Berlinie
- a wystawy zbiorowe z udziałem Pinar Yoldas miały miejsce w Narodowym Muzeum Sztuki w Pekinie, Muzeum Politechnicznym w Moskwie, Narodowym Muzeum Sztuk Pięknych na Tajwanie, a także w Niemczech i na 14-stym Biennale w Stambule
W wywiadzie z rosyjskim dziennikarzem (dzięki któremu poznałam koncepcje i twórczość Pinar Yoldas) artystka odpowiadała na pytania związane z jej stosunkiem do sztuki oraz wystawą Ecosystem of Excess (Ekosystem Nadmiaru), którą byłam chyba najbardziej zaintrygowana.
Każdy z nas ma już mniej więcej wie jak bardzo istota ludzka zmieniła, a mianowicie, jak bardzo zanieczyściła środowisko w trakcie swojej nadal trwającej ewolucji. Czasami przeciętny człowiek może odnieść wrażenie, że może byłoby lepiej, gdyby ludzkość nie rozwinęła się w takim stopniu na Ziemi wcale. Niemniej jednak, Pinar Yoldas jako twórca i badacz spojrzała na środowisko i rolę człowieka w nim z zupełnie innej perspektywy.
CO BĘDZIE JEŻELI...
wyobrazimy sobie dalszą ewolucję i "rozkwit" ekosystemów zaczynając od obecnego ich stanu? Po tym jak wpływ i uszczerbek miały miejsce?
Rozwijając ideę Ekosystemu Nadmiaru, Pinar pierwotnie była zainspirowana stanem wód Ziemi, a mianowicie stale rosnącą ilością odpadów plastikowych w Oceanie Spokojnym. Miejsce to nazywa się Wielka Pacyficzna Plama Śmieci.
Nowy ekosystem stworzony przez odpady ludzkiej działalności - plastisfera generuje nowe organizmy i narządy do percepcji tych rozwiniętych stworzeń. Potrafią odżywiać się różnymi rodzajami plastiku i substancjami toksycznymi. Mają również narządy pozwalające na znalezienie plastiku.
W ten sposób z ekosystemu pierwotnie podporządkowanego człowiekowi i jego potrzebom rodzi się ekosystem niemal całkowicie oderwany od dominacji człowieka. Siła natury i ewolucji zdają się dominować pomimo wszelkich tortur antropocentrycznych. Plastisfera prosperuje. Natura dostosowuje się.
...przynajmniej tak jest w przypadku projektu / eksperymentu Pinar Yoldas, ponieważ to ona tworzy owe istoty.
Ekosystem Nadmiaru w kontekście twórczości artystki oznacza produkt systemu kapitalistycznego, twór powstały w wyniku ciągłej aktywności kultury nadmiernej konsumpcji. Zjawisko to z pewnością widzi i odczuwa w pewnym stopniu każdy człowiek we współczesnym świecie i społeczeństwie.
Natomiast w projekcie Pinar Yoldas najbardziej zafascynował mnie nie tylko jego proekologiczny charakter i sama koncepca, ale raczej podejście artystki do problemu o którym toczy historię. Jako prawdziwy badacz i naukowiec wyjaśnia w jaki sposób funkcjonuje każdy eksponat wystawy / istota, czym się odżywią oraz jak plastik jest przetwarzany w jej organizmie w niezbędne składniki odżywcze. Pinar opiera swoje koncepcje i hipotezy na danych naukowych i statystykach. Staje się projektantem nowych form życia i całego ekosystemu.
Ewidentne jest to, że w jej projektach niewiele jest "sztuki dla sztuki" lub czystego kreacjonizmu. Niemniej jednak kryje się w nich coś bardziej wartościowego i znaczącego.
Żałosny stan ekosystemu - w tym przypadku wodnego - dochodzi już do takiego stopnia i punktu, w którym na naszych oczach Ziemia dosłownie zamienia się w cmentarz natury i form życia. Jednak Pinar Yoldas zdaje się potwierdzać swoim projektem, że nawet jeśli wszystko wydaje się byc już nie do naprawy, silnik wszystkiego - ewolucja oraz natura znajdą wyjście nawet z najbardziej ekstremalnej sytuacji.
Uważam, że wystawa Ekosystem Nadmiaru ma bardzo optymistyczny wydźwięk (oczywiście nie bez nuty czarnego humoru). Jakkolwiek, nie powinno to stać się powodem do usprawiedliwiania bezsensowności prób poprawy stanu środowiska w którym wciąż żyjemy i rozwijamy się. Naprawdę wątpię, że Pinar Yoldas tworząc swoją wersję 'ekosystemu przyszłości' chciała zniechęcić czy odradzić swoich odbiorców od walki o czystsze i zdrowsze środowisko.
układ trawienny do przetwarzania plastiku
nerki istoty żywiącej się plastikiem
układ trawienny istoty żywiącej się plastikiem
narząd do wykrywania plastiku w otoczeniu istoty
UWAGA
Jeśli wydaje ci się, że po przeczytaniu tego blog postu ZBYT MAŁO dowiedzałeś się o samej wystawie - mój cel został osiągnięty. Oznacza to, że przewiniesz wpis do samego końca, a tam z kolej znajdziesz listę przydatnych linków, na które warto zajrzeć. Nie, mówię poważnie, im głębiej oraz im więcej dowiadujesz się o twórczości Pinar, tym bardziej jesteś zaintrygowany. Nie da się opowiedzieć o wszystkim w jednym filmiku, ani w jednym blog poście.
Przydatne linki:
(niestety, nie udało mi się znaleźć żadnego polskiego artykułu o twórczości Pinar Yoldas)
artdaily.com - about Ecosystem of Excess exhibition
nationalgeopraphic.org - about Great Pacific Garbage Patch
focus.pl - o Wielkiej Pacyficznej Plamie Śmieci
________________________
Pierwsze zdjęcie w tym blog poście zostały wykonane przeze mnie.
Zdjęcia nr 1, 2, 3 i od 8 do 16 są ze strony internetowej artystki www.pinaryoldas.info
Zdjęcia nr 4,5,6,7 są z prezentacji, w której Pinar Yoldas opowiada o wystawie Ekosystem Nadmiaru.
